Zes gedenkstenen in Den Haag voor vermoorde joden

Door: Herman Rosenberg 
Den Haag krijgt zaterdag zes gedenkstenen voor vermoorde joodse stadsgenoten erbij. Mede naar aanleiding van een publicatie in AD Haagsche Courant zet de gemeente zich nu in voor de zogeheten “Stolpersteine”. Deze worden in heel Europa geplaatst door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig ter herinnering aan de Holocaust.
Den Haag telt straks in totaal tien gedenkstenen. Een steen wordt gelegd aan de Fuchsiastraat, drie nabij de Utrechtsebaan en twee aan de Arnhemsestraat. Eerder leek het erop, vanwege vertraging in de vergunningaanvraag, dat alleen één steen aan de Fuchsiastraat gelegd zou worden. In 2013 werden al drie stenen gelegd. Qua aantal zou Den Haag, de tweede joodse stad van Nederland, hiermee sterk achterblijven bij andere steden.
Maar burgemeester Jozias van Aartsen en wethouder Boudewijn Revis (buitenruimte) hebben betrokken gemeentelijke diensten inmiddels opgedragen alle medewerking te verlenen.  Bij drie in het Bezuidenhout te plaatsen ‘struikelstenen’ was echter het probleem dat de oude adressen er niet meer zijn, als gevolg van het bombardement van 3 maart 1945. De Stolpersteine komen te liggen in de stoep van de Jan Pietersz. Coenstraat 10 en Carolina van Nassaustraat 369.

Dwars
“Medewerkers van het Gemeentearchief hebben intussen uitgezocht waar de stenen moeten komen,” zegt Gerben van den Berg, woordvoerder van de burgemeester. “Ze hebben kaarten over elkaar gelegd en zo bepaald waar de verdwenen straten lagen. Dat is in de buurt van de Utrechtsebaan. Die stenen kunnen worden gelegd.” En dan was er nog een adres in de Arnhemsestraat in Scheveningen. Volgens J. Karel, contactpersoon voor het project Stolpersteine in Den Haag, was er hier een buurtbewoner die dwars lag. 
Maar volgens de gemeente is dat geen reden om af te zien van de plaatsing van twee stenen. Het gaat immers om de openbare weg. De procedure voor het vragen van toestemming voor het plaatsen van een steen is vereenvoudigd. Er zijn geen kosten meer aan verbonden.
Er zijn al eerder drie Stolpersteine in Bezuidenhout (Juliana van Stolberglaan 352 en 368) gelegd. Daarover is op deze site meer informatie te vinden:
16-02-2013: Stolperstein in de stoep voor Juliana van Stolberglaan 368
06-01-2013: Gemeente gaat Stolpersteine plaatsen aan de Juliana van Stolberglaan