Nog te weinig vrijwilligers voor wijkmedia

Gemeente zet in op nieuwe media
Den Haag – “Vrijwilligers leveren een belangrijke bijdrage aan de media in Den Haag”, zei Rabin Baldewsingh. De wethouder, die ondermeer media in zijn portefeuille heeft, sprak tijdens een mini-conferentie over vrijwilligerswerk en lokale media zijn waardering uit voor de vele vrijwilligers die de stad rijk is. “Zonder hen zou Den Haag instorten.” Baldewsingh pleitte voor de oprichting van een Haagse nieuwsbank. “Er is teveel lokaal nieuws dat de reguliere media laten liggen en dat wel opgepikt wordt door de redacties van wijkkranten en digitale muurkranten. Al dat nieuws zou moeten worden verzameld in een digitale nieuwsbank, een centraal Haags persbureau.”

 
Papieren wijkkrant zal verdwijnen
Baldewsingh keek vervolgens in het koffiedik en zei dat de wijkkrant in papieren vorm de langste tijd heeft gehad. Die uitspraak leidde tot reacties van enkele aanwezige wijkkrantredacteuren. Zij waren tevens van mening dat hun journalistieke werkzaamheden er wat bekaaid afkwamen tijdens de mini-conferentie. De wethouder hield zijn gehoor voor dat een beter gebruik van lokale media besloten ligt in de digitale muurkrant. “Die heeft de toekomst. Je kunt de nieuwe media niet negeren. Veel mensen onderkennen de kracht van de nieuwe digitale media, zoals de muurkrant”, zei Baldewsingh over één van de speerpunten van zijn lokale mediabeleid.


Te weinig vrijwilligers
Hoewel Den Haag een stad is waar het vrijwilligerswerk een belangrijke sociaalmaatschappelijke en culturele functie vervult, zijn er nog te weinig vrijwilligers werkzaam met lokale media. Dit was een van de voornaamste conclusies die getrokken kon worden uit de redelijk geslaagde, maar helaas matig bezochte mini-conferentie die op 26 november jl. werd georganiseerd door de Gemeente Den Haag, HOF (Promotie Haags Vrijwilligerswerk) en de Centrale Bibliotheek.

Ronde tafel
In een serie van interviews en discussies met deskundigen, beleidsmakers en vrijwilligers van bewonersorganisaties en wijkmedia werd ondermeer onderzocht wat vrijwilligers motiveert en hoe de gemeente en andere organisaties hun vrijwilligers kunnen inspireren en voor langere tijd aan zich binden. Over dat laatste zei wetenschappelijk onderzoeker Edwin Boezeman: “Tussen de vrijwilliger en de organisatie waar hij of zij voor werkt moet een gevoel van gemeenschappelijke verantwoordelijkheid bestaan. Belangrijk is dat organisaties meer aandacht aan hun vrijwilligers schenken. Als een vrijwilliger meer waardering voor zijn werk ervaart functioneert hij beter.”

Rein van Baar, de scheidende voorzitter van HOF, haakte daar op in tijdens een rondetafeldiscussie die live op de radio werd uitgezonden door RTV Discus. “Als organisatie moet je eerst te weten zien te komen wat de vrijwilliger wil en kan. Je moet talent kunnen onderkennen en weten te sturen. Je moet je als organisatie kunnen verbinden met die mensen om te ontdekken wat hen inspireert om vrijwilligerswerk te doen”, zei Van Baar in een levendige discussie onder leiding van de radio Discuspresentatoren Ed Riem en David Kuiper.

“Op het gebied van lokale media zijn er voldoende voorzieningen, maar niet genoeg vrijwilligers”, meende Van Baar. “Er zal meer bekendheid aan lokale media gegeven moeten worden. Vrijwilligers zijn belangrijk voor wijkmedia én andersom. Er moeten meer mensen bij betrokken worden en in dat verband lijkt mij een samenwerking tussen HOF en de bibliotheken een goed idee.”

Charles Noordam, directeur van de Centrale Bibliotheek, verklaarde in de nabije toekomst meer met vrijwilligers te willen werken. “Een samenwerking met HOF lijkt me goed om vrijwilligers beter te kunnen faciliteren.” Hoewel Noordam moet toezien dat zes vestigingen van de bibliotheek in Den Haag moeten sluiten in verband met de bezuinigingen, wil hij blijven investeren in media en mediawijsheid. “We zullen nauwer gaan samenwerken met het onderwijs.”


Digitale muurkrant 
Na de rondetafeldiscussie met de deskundigen was het woord aan vrijwilligers die werkzaam zijn met lokale media. Gespreksleider Eelco Koolhaas onderzocht in eerste instantie het al dan niet goed functioneren van het boegbeeld van het gemeentelijke lokale mediabeleid: de digitale muurkrant. Hoewel er inmiddels bijna 300 muurkranten in de stad hangen bleek de bekendheid van dit snelgroeiende medium nog tegen te vallen.

De wijkkrant, het vertrouwde wijknieuws in gedrukte vorm, bereikt veel meer mensen, meende Marieke Janse (redacteur en wijkopbouwwerker in Moerwijk en Bouwlust). Er is wel genoeg nieuws om de muurkranten mee te vullen, maar wie leest het? De muurkrant is nog te onbekend in de wijken. In Moerwijk hangt één scherm en Bouwlust heeft er twee. “Er moeten meer beeldschermen komen”. Zij uiteindelijk ook de wethouder.


Redacteuren en locaties
Scheveningen Rob den Heijer (hoofdredacteur muurkrant BNS) benadrukte het probleem dat er vooralsnog te weinig redacteuren voor de digitale muurkranten zijn en onderstreepte het belang van goede locaties voor het plaatsen van de beeldschermen. “Ze moeten niet geplaatst worden waar mensen passeren, zoals in een winkelraam, maar waar mensen pauzeren.” Edwin Litan, redacteur van Wijkportaal Ypenburg Nu haakte daar op in: “Je moet inderdaad goed weten waar je de beeldschermen het beste kunt ophangen, bijvoorbeeld in een buurtcentrum, op plekken waar veel mensen komen.” Litan vertelde hoe hij door het gebruik van social media als Twitter meer mensen en vooral ook jongeren wil interesseren voor de digitale muurkrant.

Social Media
Chris Kwant (gemeentelijk beleidsadviseur ICT in de stad en mediazaken) vertelde dat het mogelijk is om social media aan de muurkrant te koppelen. Edwin Litan was overigens van mening dat er nog een slag te slaan is op het gebied van samenwerking tussen redacties en organisaties. “Er zijn teveel losse clubjes. Het is moeilijk om informatie te delen en uit te wisselen.” Litan zou de organisatie van de muurkranten professioneler willen zien en pleitte ervoor om zzp’ers in te schakelen. De vraag wie dat zou moeten gaan betalen, bleef onbeantwoord.

Verwarring
Tijdens de discussie bleek dat er nog veel verwarring bestaat over het reilen en zeilen van de digitale muurkrant. In het bijzonder over het kostenplaatje was lang niet iedereen op de hoogte. Marja Vliegen (redacteur van wijkkrant Wijkwijs in de Bloemenbuurt) verklaarde geen geld beschikbaar te hebben. “Zo’n beeldscherm is veel te duur.” Chris kwant hielp haar uit de brand: “Elke bewonersorganisatie kan van de gemeente een beeldscherm, computer en ophangbeugel krijgen. Gratis. De organisaties dienen zelf te zorgen voor het ophangen, de stroomvoorziening en de internetaansluiting.”

Mevrouw Vliegen vroeg zich vervolgens af wie die muurkrant dan zou moeten vullen. Het gebrek aan vrijwilligers voor wijk- en muurkranten bleek een terugkerend thema tijdens de mini-conferentie. Maria Boss (HOF) merkte in dit kader op dat organisaties meer gevoel van inspiratie moeten uitstralen om vrijwilligers aan te trekken. Haar collega Rein van Baar kwam met een aantal tips op dit gebied. “De discussie gaat te vaak over de vorm terwijl het om de inhoud zou moeten gaan. Een redactie van een wijk- of muurkrant moet eerst een visie ontwikkelen en vervolgens onderwerpen kiezen die zij als een missie beschouwen om uit te diepen. Redacties moeten voortdurend bezig zijn met het vinden van nieuwe partners en andere contacten, bijvoorbeeld scholen. Redacties zouden mensen uit de wijk moeten uitnodigen om gedurende één week reporter te zijn en hen onderwerpen te laten uitzoeken die hen direct aanspreekt.”

Om meer bekendheid te kunnen geven aan de digitale muurkrant stelde Petra Keppler (HOF) voor dat de gemeente een workshop zou moeten organiseren. Chris Kwant stemde onmiddellijk in met dit voorstel.

Wijk-app
De heer Tan (voorzitter van de wijkvereniging Benoordenhout en hoofdredacteur ad interim van het wijkblad) stelde dat de aard van het gekozen medium van ondergeschikt belang is. “Het gaat mij erom hoe je de burgers in de wijk organiseert. Ik denk dat elke wijk een app zou moeten maken om die vervolgens uit te wisselen met andere wijken.” Chris Kwant zei dat dit uitstekende idee om een nader onderzoek vraagt.

 

Conclusies en aanbevelingen
– Organisatie en vorm mini-conferentie: Hoewel de organisatie te kampen had met allerlei kinderzieken was de bijeenkomst toch geslaagd en nuttig te noemen. Bijeenkomsten als deze zijn voor herhaling vatbaar en Chris Kwant heeft zich uitgesproken als voorstander van vervolgbijeenkomsten die een meer gespecialiseerd karakter zouden moeten krijgen.
– Opkomst deelnemers: Matig. Het bleek vooraf al moeilijk om een geschikte dag te vinden en de zaterdag leek de meest voor de hand liggende optie, maar uiteindelijk bezochten minder vrijwilligers en andere betrokken de conferentie dan de organisatie had verwacht.
– Inhoud: 1. Het rondtafelgesprek live in de uitzending van RTV Discus was succesvol, mede dankzij de gedegen presentatie van Ed Riem. De intermezzi van de liedjeszanger waren leuk en verrassend, maar soms iets  te lang. Na afloop van de radio-uitzending, terwijl de pauze voorbij was en het vervolg van de bijeenkomst al in volle gang was, maakten de medewerkers van Discus teveel lawaai bij het afbouwen van hun studio.
– Inhoud: 2. Het overeengekomen script voor een serie tweegesprekken onder leiding van Eelco Koolhaas (Ministerie van Verhalen) werd niet nagekomen. In plaats van twee zaten er drie personen op de bank terwijl een aantal genodigden niet aan de beurt is gekomen. De gespreksleider verloor zich in langdradigheid en richtte zich teveel op het onderwerp van de digitale muurkrant waardoor andere takken van lokale media ondergesneeuwd raakten.
– Inbreng HOF: Teleurstellend. HOF als medeorganisator liet het afweten in de periferie van de mini-conferentie. Zo was er nauwelijks iets van HOF terug te vinden op ‘markt’ (de vacaturebank voor vrijwilligers(werk) ontbrak). De inbreng van Rein van Baar en enkele adviseurs van HOF aan de discussies was overigens wel naar behoren.
– Periferie: De markt, waar organisaties zich zouden kunnen profileren, was een sof. Afgezien van informatie over SOS Planet presenteerde HOF slechts een kleine serie weinig relevante foto’s. De redacties van wijkkranten, die uitgenodigd waren om hun werk te presenteren en eventueel vrijwilligers te werven, bleven eveneens in gebreken.

 

Toekomstmuziek
De mini-conferentie heeft het volgende opgeleverd:

– Er hebben zich 4 nieuwe partijen gemeld die een digitale muurkrant willen gaan beheren in hun wijk of buurt;
– De gemeente organiseert (begin) volgend jaar in de Openbare Bibliotheek aan het Spui een workshop over het beheren van en het werken met de digitale muurkrant;
– Medio volgend jaar komt er een facebookaccount onder de naam: Haags Digitaal Netwerk voor alle vrijwilligers die zich bezighouden met lokale media;
– De gemeente gaat onderzoeken hoe apps, QRcodes, en andere nieuwe vormen van (social) media gekoppeld kunnen worden aan de bestaande voorzieningen.

Links
– TV reportage Demet TV  https://www.demetnu.nl/musicvideo.php?vid=d5ff16ba7
– TV item Cineac Den Haag  https://www.youtube.com/watch?v=EZFtm42asw0
– Foto’s van Ineke Dijkstra RTV Discus https://tinyurl.com/74djnpl
– Radio-uitzending RTV Discus https://www.rtvdiscus.nl/video/herhaling.htm