Muziek na plechtige stilte

door Anselmo Bueler

DEN HAAG -Op 3 maart 1945 had kleine Hans Bijmans een brood gekregen van de bakker. Kennissen van zijn oom en tante. Eigenlijk was er niet meer aan brood te komen. Voor brood moest je netwerken. Hij logeerde bij zijn oom en tante in Gouda, zijn ouders woonden in Den Haag ter hoogte van de Laan van Nieuw Oost-Indië. Bij het horen van overvliegende vliegtuigen, dook hij in een greppel. De bom viel een paar kilometer verderop, op een paar straten in het Bezuidenhout.

“Na het bombardement, kroop ik weer uit de greppel om snel naar het huis van mijn oom en tante te lopen. Ik had het brood in de greppel laten liggen. Toen ik terugliep lag het er nog”, kan Hans navertellen. Zijn vader fietste met een fiets met houten banden naar Gouda om te melden dat hij en zijn vrouw ongedeerd waren. De bom had hun straat niet geraakt. Wel andere straten. Honderden doden en duizenden mensen dakloos. 

“Volgend jaar, wanneer de 60e herdenking plaatsvindt, zal er meer duidelijkheid zijn omtrent de oorzaak van het bombardement. We krijgen sponsorgeld en zullen de archieven in Londen erop naslaan”. aldus de heer J.E.J. Verbunt. Toch verwacht hij niet dat er iets uit zal komen dat haaks staat op wat men altijd al dacht; door verkeerde coördinaten kwam de bom die de Engelsen voor Duitsland bedoeld hadden, op Nederland terecht. Slecht zicht en wind hebben er eveneens toe bijgedragen dat de geallieerden niet door hadden waar ze zich op dit noodlottige moment bevonden. Het is moeilijk te verkroppen dat de vliegtuigen van de geallieerden waren. Toch zit hier naar alle waarschijnlijkheid geen Duits spionnenwerk achter. en was het ook geen poging om de mobiele V2’s hun dekking af te nemen.

Sinds 1995 wordt dit bombardement eveneens herdacht door de Stichting 3 maart ’45. De herdenking is uitgegroeid tot de grootste oorlogsherdenking van Den Haag. Zondag 7 maart was de 59e herdenking, die begon met een gemeenschappelijke dienst in de Christus Triumfatorkerk, en gold voor alle kerken in het Bezuidenhout. Aan het eind van de viering werd het internationale Cross of Nails overgedragen aan de voorzitter van de kerkenraad van de Christus Triumfatorkerk. Om 12.00 was er een bloemenhulde bij het monument van Juliana van Stolberg aan de Koningin Marialaan. Deze herdenking geschiedde in stilte. Twee Nederlandse vlaggen hingen halfstok, en twee geel-groene padvinderijvlaggen eveneens. De vogeltjes floten, en tram 2 richting Leidsenhage reed af en aan.

Hoogwaardigheidsbekleders
De te leggen kransen werden door de padvinderij stuk voor stuk aan de mensen die naar het monument stapten, overhandigd. Vele hoogwaardigheidsbekleders, waaronder de burgemeester van Den Haag, de Ambassadeur van Groot-Brittanië; en de Gouverneur der Residentie, liepen naar voren met een krans. Maar ook de brandweer, het wijkberaad Bezuidenhout, en de gezamenlijke kerken van Bezuidenhout betuigden hun medeleven aan de getroffenen van het bombardement. Op een symbolische manier zou na deze plechtige stilte weer muziek in het leven komen van de harten van de nabestaanden én zijdelings betrokkenen. Om 12.45 begon het gratis herdenkingsconcert in het kantoorgebouw CentreCourt, waarna men nog kon napraten in de foyer.