Kramp in de vingers

Door Iris Oostlander

DEN HAAG -De 25 leerlingen van groep acht van de Nutsschool Bezuidenhout zijn nog druk aan het rekenen. Het is woensdagochtend 14 april en vandaag is de dag van het Multicultureel Dictee 2004. In heel Den Haag, in bibliotheken en op scholen, doen ongeveer 1000 achtste-groepers mee om de eer van de beste ‘taalbeheerser’ van de Haagse basisscholen op te strijken. Aad Meinderts, directeur van het Haags Historisch museum en de Gevangenpoort, komt om stipt kwart over negen het lokaal binnen. Hij is de bekende Hagenaar die het dictee gaat voorlezen.
In het stijlvolle gebouw van jaren weleer aan de Merkusstraat 19 in het Bezuidenhout zitten alle leerlingen uit groep acht klaar. De woensdagochtendjuffrouw Madeleine Gelink heeft hoge verwachtingen van haar groep. “Hoe ze het ook gaan doen, voor mij zijn ze sowieso winnaars”. Met een Harry Potter-poster aan de wand, de paastekeningen tegen de muur en het blauwe zonnescherm naar beneden, zijn alle tafeltjes en stoeltjes in de klas bezet. De sommen worden zuchtend en puffend gemaakt, maar zodra Aad Meinderts het lokaal binnen komt, verdwijnen de boeken met luid gejuich in de hippe schooltassen.

Ademloos
De bekende Hagenaar die de taak heeft het dictee voor te lezen vertelt eerst iets over zijn achtergrond. De kinderen luisteren ademloos naar de enthousiaste verhalen over ‘zijn’ musea de Gevangenpoort en het Haags Historisch Museum. Ondertussen maakt de juf de verzegelde envelop open met daarin het Multicultureel Dictee. Een Haags verhaal dat speciaal voor deze gelegenheid is geschreven door Carla van den Bergen. De kinderen krijgen papier en een pen en langzaam wordt de spanning voelbaar. Aad leest het verhaal eerst in een keer voor. Het is een lang stuk tekst, maar het aantal moeilijke woorden lijkt mee te vallen.

ThomSon met of zonder h?
En dan gaat het beginnen. De titel ‘Torn’ wordt door de elf- en twaalfjarige leerlingen allemaal goed geschreven. Maar meteen in de eerste zin stuiten ze op een moeilijk woord ‘Thomson’. Het Thomsonplein ligt niet in het Bezuidenhout en achteraf blijkt inderdaad dat niet alle kinderen weten hoe dit wordt geschreven. “Ik heb het zonder h geschreven, is dat fout?” vraagt Roos Scheermeyer (11) bij het napraten. Ja, het is fout. Daphne van Kampen (11), die naast haar zit, haalt opgelucht adem. Zij heeft het, op de gok, goed geschreven. “Het dictee ging over een ooievaar, Torn, die is getrouwd met een Marokkaanse ooievaar Fatima. Ze zorgen samen voor hun kinderen. Maar krijgen wel ruzie”. Dat is in een notendop; de samenvatting van het dictee door Angela Mooijman (11). “Het was best moeilijk” vindt ze.

Kramp
Tijdens het opschrijven van het pittige dictee krijgen een aantal kinderen spontaan kramp in hun vingers. Ze schudden snel de polsen los en de pennen klikken van de spanning. De meest lange zin van het dictee wordt door Aad heel rustig en langzaam ettelijke keren voorgelezen. De komma ’s vliegen, net als Torn de ooievaar, in het rond en de concentratie van groep acht is hoog. ‘Hij had Fatima, zijn vrouw, ontmoet tijdens zijn overwintering in Marokko en samen hadden ze de eieren uitgebroed, die zij hier in Holland gelegd had’. Ook het bekende televisieprogramma Idols komt voorbij. maar dat woord is geen probleem voor deze kenners.

‘Moeilijk’
Sommige kinderen hebben meer dan een blaadje nodig om de volledige tekst, bestaande uit maar liefst 240 woorden, op papier te krijgen. Aad leest nog even verder. ‘Zijn boosheid was over, zijn hart stuurde hem terug naar huis. In de vleugels dus’. En de pennen gaan dankbaar neer. “Het was vooral heel veel” zegt joke Petri van de bibliotheek Haagse Hout aan de Theresiastraat, die de gemaakte dictees gaat afleveren bij het onderwijsbureau “volgens mij een van de moeilijkste die ik heb meegemaakt”. Meteen vragen de opgeluchte leerlingen wanneer ze de uitslag kunnen verwachten en wat ze gaan winnen. “op 12 mei maken wij een afspraak om samen te komen in de bibliotheek” zegt joke vriendelijk. Een paar kinderen maken nog snel van de gelegenheid gebruik om Aad Meinderts aan de tand te voelen. “Ik vond het dictee goed te doen” zegt Roos “maar dat er een bekende Hagenaar in onze klas kwam, was het leukste”.