Onderzoek naar zoogdieren in het Haagse Bos

Boswachter Jenny van Leeuwen

De vleermuizen worden in het voorjaar weer wakker uit hun winterslaap! Als je in de schemer goed kijkt, dan zie je ze alweer tevoorschijn komen uit huizen of oude bomen. Sinds kort is uit onderzoek wederom gebleken dat het Haagse Bos een prima rust-, kraam- en jachtgebied is voor vleermuizen. Er werden zes soorten vleermuizen gevonden: de watervleermuis, rosse vleermuis, gewone dwergvleermuis, laatvlieger, meervleermuis en ruige dwergvleermuis. Ook het voorkomen van marterachtigen, is onderzocht.

Voedselgebied voor dwergvleermuis
Tussen april en december 2016 heeft er in het eerste deel van het Haagse Bos (tussen de Laan van NOI en de A12) onderzoek plaatsgevonden naar zoogdieren in het Haagse Bos in samenwerking met Regelink Ecologie & Landschap. Uit dit onderzoek is gebleken dat het Haagse Bos een belangrijke rol vervult als voedselgebied voor diverse dwergvleermuispopulaties. Deze soort bevindt zich in de huizen rondom het Haagse Bos, maar ze halen hun voedsel in het Haagse Bos. In de schemer en ’s nachts jagen ze er op insecten. Ook zijn er enkele slaapplekken gevonden voor mannetjes dwergvleermuizen.

Kraamkolonie watervleermuis
Ergens midden in een bosperceel is in een beuk een kraamkolonie gevonden van watervleermuizen. De watervleermuizen zijn aangetroffen tijdens veldonderzoeken met batdetectors. Met een batdetector worden ultrasone geluiden hoorbaar gemaakt, waarna ze door een geoefend oor iets kunnen zeggen over de soort en het gedrag wat hoorbaar is. Watervleermuizen worden tot de relatief kleinere vleermuissoorten van Nederland gerekend, maar het lijkt heel wat met 20-30 cm spanwijdte. Zij jagen vlak boven het wateroppervlak van beschutte waterpartijen en vijvers in landgoederen en parken.

Rosse vleermuis laat zich vangen
Er zijn soorten die niet gemakkelijk met een batdetector of op een andere methode kunnen worden opgespoord. Daarom zijn er ook mistnetten ingezet om vleermuizen te vangen. De gevangen vleermuizen worden dan na een kort onderzoek weer zo spoedig mogelijk losgelaten en vinden al gauw weer hun eigen weg in het bos. Alleen de rosse vleermuis werd op deze manier gevangen. De rosse vleermuis behoort tot de grootste vleermuissoorten in Europa. Ze vliegen hoog en snel; tot wel vijftig kilometer per uur. Ze jagen op de wat grotere insecten, die ze in de vlucht vangen en eten.

Talloze leuke portretfoto’s
Naast het onderzoek naar vleermuizen werd met cameravallen gekeken of er nog andere opvallende of zeldzame soorten in beeld konden worden gebracht in het Haagse Bos, zoals bijvoorbeeld de boommarter. Helaas werd de boommarter niet gevonden in dit deel van het bos. Er zijn met de cameravallen wel talloze leuke foto’s gemaakt van andere zoogdieren, waaronder deze van jonge vosjes:

Spelende jonge vosjes Foto: Regelink Ecologie & Landschap

Bijzonder soortenrijk bos!
In 2013 werd ook al uitgebreid onderzoek gedaan naar zoogdieren en dan in het hele bos. Toen werd ook al geconcludeerd dat het Haagse Bos een bijzonder soortenrijk bos is. Destijds werden de vleermuizen niet meegenomen in het onderzoek. Daar is nu dus alsnog onderzoek naar gedaan. In juni 2014 heb ik daar samen met E.C.O.Logisch een filmpje van gemaakt. Door bezoekers van het bos te laten weten wat er allemaal leeft in het bos, hoop ik dat zij anders naar het bos gaan kijken en misschien toch nog wat aandachtiger door het bos lopen. Want voordat je het weet heb je een onverwachte ontmoeting met een eekhoorn, ree, vos of….

Bekijk het filmpje (juni 2014) over de dieren in het Haagse Bos: